Detailhandel Food

Detailhandel Food Nederland
regio Noordoost Friesland

Bij de detailhandel worden producten verkocht en geleverd aan consumenten. Dit als tegenstelling tot de groothandel en business-to-business, waarbij verkocht wordt aan andere bedrijven. Als zodanig is de detailhandel de laatste stap in de bedrijfskolom.

Winkels
Alleen al door te kijken wat voor winkels er in een stad of dorp te vinden zijn krijg je een aardige indruk van de grote verscheidenheid aan winkels die producten aan particulieren aanbieden. Grote winkels, kleine winkels. Winkels die deel zijn van een groot concern, winkels die in eigendom zijn bij kleine plaatselijke ondernemers maar wel een landelijke merknaam voeren (franchise of vrijwillig filiaalbedrijf) en winkels die zich onder een eigen naam presenteren.En, hoewel je bij detailhandel in de eerste plaats denkt aan winkels, de branche detailhandel is breder dan dat. Denk aan de ambulante handel: de colporteurs, marktkooplui en de rijdende winkel (vooral de SRV is bekend). Klassiek zijn natuurlijk ook de postorderbedrijven.

Internet
Waar je misschien niet zo gauw aan denkt is het groeiende aanbod via internet. Steeds meer bedrijven bieden producten aan via internet, plaatsen daar bijvoorbeeld een folder, een productenoverzicht of zelfs een webwinkel. Steeds meer consumenten (klanten) weten deze aanbieders ook via internet te vinden.

Retail
Een ander woord voor detailhandel is ‘retail’. Voor de goede orde: feitelijk vallen ‘diensten voor de consument’ ook onder ‘retail’ en niet onder ‘detailhandel’. Omdat deze pagina gaat over de branche detailhandel – food is dit verschil niet van belang.

Food
Food, het zal u niet verbazen, is het Engelse woord voor voedsel. Eten en drinken dus. Een tamelijk specifieke markt, met bijzondere eigenschappen en eisen.

Denk aan de houdbaarheid en de daardoor benodigde eisen die je moet stellen aan de logistiek.

De branche detailhandel – food
Van oudsher is hier sprake van redelijk kleine, gespecialiseerde, bedrijven:

De bakker, waar je als consument je brood koopt. Bruin, wit, gesneden en ongesneden. Maar ook de witte knip, de allison en kadetjes en krentenbollen. Bij de banketbakker kun je terecht voor gebak, variërend van een slagroomtaart tot Schwarz­walder kirsch. De bonbonerie of chocolaterie is het adres voor bonbons en chocolade. Verder de ijscoman, de vishandel, de slager (je had vroeger zelfs aparte paardenslagers), de melkboer, de kruidenier (waar je oorspronkelijk echt alleen kruiden en specerijen kocht), de drogist, de groenteman, de slijter en niet te vergeten de poelier.

Of de tabakswinkel (de sigarenboer of shagboer) ook in de branche detailhandel-food valt is een beetje de vraag.

Verwant aan de detailhandel food is, het zal u niet verbazen, de branche detailhandel nonfood.

De laatste decennia zie je verschillende ontwikkelingen in deze branche:

Brancheverbreding
Halverwege de vorige eeuw gaan aanbieders in deze branche een breder assortiment voeren. De kruidenier was allang niet meer een winkel waar alleen maar kruiden en specerijen werden verkocht, je kon daar voor veel van je dagelijkse boodschappen terecht.

Meer omzet met relatief minder personeel werd bereikt door het toen nieuwe concept ‘supermarkt’: een winkel waar je allerlei verschillende soorten voedingsmiddelen (en meer dan dat) kon vinden. Je moest de artikelen zelf bij elkaar zoeken (het winkelmandje en winkelwagentje werden geboren) en afrekenen bij de kassa. Goederen werden voorverpakt in plaats van bij de toonbank afgewogen te worden, merk en verpakking beginnen belangrijk te worden. Aardig voor de omzet was ook dat de klant door dit concept ook artikelen vinden waarnaar hij niet eens op zoek was, waaronder de zogenaamde ‘impulsaankoop’. Vergelijk ‘het kassakoopje’ van tegenwoordig.

De supermarkt
Tegenwoordig wordt een groot deel van de voedingsmiddelen verkocht door enkele grotere ketens. Naast voedsel vind je zaken als wasmiddelen, huishoudelijke artikelen en tegenwoordig ook tijdschriften en bloemen.

Een supermarkt is een zelfbedieningswinkel, vaak redelijk groot, waar voedingsmiddelen en huishoudelijke artikelen worden verkocht. De term supermarkt kwam in gebruik toen de voorheen specialistische takken vlees en groenten en fruit aan het assortiment werd toegevoegd.

Qua plaats vind je worden supermarkten zowel in de woonwijken als aan de rand van de stad of dorp, wat te maken heeft met de grondprijs, maar meer nog met de bereikbaarheid. Parkeren is dan goed mogelijk en vaak gratis. Boodschappen doe je tegenwoordig vaak met de auto.

Het verschijnsel hypermarkt, waar je naast bovengenoemd assortiment ook duurzame consumptieartikelen vindt (denk aan stereo-installaties, televisies en grasmaaiers), is tot nu toe in Nederland niet zo aangeslagen. In Frankrijk vind je dergelijke weidewarenhuizen wel.

Bekende supermarkten zijn tegenwoordig: Jumbo, Aldi, Albert Heijn, Spar, Super de Boer, C1000, Poeisz, Edah en de plus-markt. Toch zijn er nog altijd de lokaal opererende supermarkten zoals Louwsma in Ee en Verbeek in Metslawier.
Specialisatie
Naast de klassieke indeling van winkels die voedingswaren verkopen en de brancheverbreding die we hierboven beschreven, zie je tegenwoordig juist winkels die zich juist richten op een specifiekere markt, een gespecialiseerd aanbod. Noem het specialisatie, noem het nichemarketing feit is dat naast de grote jongens juist verrassend kleine zaken zich staande weten te houden in een veranderende markt, vaak door hun aanbod niet te verbreden, maar juist te verdiepen.

De kaasboer en notenhandel zijn mooie voorbeelden die toch ook al weer decennia meegaan. Een snoepwinkel is een ander voorbeeld. Maar denk ook aan een Indonesische toko of een Marokkaanse slager. De veranderende samenstelling van de Nederlandse samenleving biedt nieuwe doelgroepen en dus nieuwe vraag en nieuwe markten. Wie had er 5 jaar geleden gehoord van ‘halal-vlees’?

Anderen gooien het over een andere boeg en bieden bijvoorbeeld naast brood ook belegde broodjes.

Branchevervaging
Een andere beweging in de branche is de branchevervaging. Je ziet dat benzinestations tegenwoordig ook chips en rolletjes snoep verkopen of zelfs literflessen frisdrank.